پاكى

1371

غسل

تعريف غسل

غسل در لغت

روان کردن آب بر چيزى را گويند

غسل در شريعت

روان کردن آب بر بدن به وصف مخصوص، به غرض عبادت براى الله سبحانه.

موجبات غسل

1ـ خارج شدن منى

منى: آب سفيد وتيره ای است که به شهوت وشدت خارج ميشود، وسستى در پى دارد، بويش مانند بوى تخم گنديده است، به دليل فرمودۀ خداوند متعال:" واگر جنب بوديد خود را خوب پاک کنيد "(مائده: 6)

وبه دليل فرمودۀ آنحضرت (صلى الله عليه وسلم) به على :" اگر به شدت خارج شد بايد غسل کنى ".[ به روايت ابو داود]

وفضخ الماء: يعنى خروجش به شدت، وغرض از آن منى ميباشد.

مسائل

1 - اگر احتلام شد ومنى خارج نشد بر وى غسل نيست، اگر پس از بيدار شدنش منى خارج شد غسل لازم است.

2 - اگر منى را در لباسش ديد ولى احتلام را بخاطر نداشت بر وى غسل واجب است، به دليل خروج منى از وى، نبى اکرم ﷺ فرموده اند:" آب از آب است " [به روايت مسلم]يعنى: غسل از خروج منى است.

3 - اگر در آلت تناسلى خود حرکت منى را احساس کرد، ولى منى خارج نشد، پس غسلى بروى لازم نيست.

4 - اگر منى بعلتى ويا به سبب بيمارى بدون شهوت خارج شود غسلى بروى نيست.

5 - اگر جنب بود وغسل کرد، پس از آن از وى منى خارج شد، اعاده غسل بر وى واجب نيست، زيرا که اين خروج منى بطور اغلب بدون شهوت است، وبراى احتياط وضوء بکند.

6 - وقتى از خواب برخاست لباسش را تر يافت، ولى سبب وعلتى بخاطر نداشت، از سه حالت خالى نيست:

أ ـ متيقن شد که اين ترى (خيسی) لباسش از منى است، غسل بر وى واجب است، برابر است که احتلام را بخاطر دارد يا ندارد.

ب ـ متيقن شدکه اين ترى (خيسی) لباسش از منى نيست، غسل بر وى واجب نيست، وحکم آن مانند حکم ادرار است.

ج ـ در اينکه منى باشد يا خير؟ شک داشت، بر وى تحقيق لازم است، اگر بخاطرش آمد که منى است پس حکم منى را دارد، واگر بخاطرش آمد که اين ترى (خيسی) لباس از اثر مذى است، پس حکم مذى را دارد، واگر هيچ چيزى را بخاطر نداشت، بعنوان احتياط غسل بر وى واجب ميباشد.

7ـ اگر منى را در بدن ولباسش يافت، احتلام را بخاطر نداشت، بر وى غسل لازم است، وهمچنين نماز هاى را که بعد از آخرين خوابش خوانده اعاده کند.

2- آميزش (همبسترى)

آلت تناسلى مرد وزن در وضعى باهم باشد که سر آلت مرد به داخل فرج زن پنهان گردد، اگر چه منى انزال نشود، به دليل فرمودۀ آنحضرت :" اگر موضع ختنه تجاوز کند موضع ختنه را غسل واجب شده است "[ به روايت ترمذي]

3ـ اسلام کافر

زيرا که" نبى اکرم ﷺ به قيس بن عاصم هنگامی که مسلمان شد امر فرمودند تا غسل کند ."[ به روايت ابو داوود]

4ـ انقطاع خون حيض ونفاس

به دليل حديث عائشه رضی الله عنها اينکه نبى اکرمﷺ به فاطمه بنت ابى حبيش فرمودند :" وقتى حيض پيش آيد نماز را ترک کن، وهرگاه برگشت وتوقف کرد، غسل کن ونماز را اداء نم "[ به اتفاق بخارى ومسلم]

ونفاس به اجماع حکم حيض را دارد.

5ـ مرگ

به دليل فرمودۀ آنحضرت در حديث غسل دادن زينب دختر آنحضرت هنگاميکه وفات يافت :" سه بار بشوئيد ويا پنج بار ويا بيشتر از آن بشوئيد، اگر لازم ديديد "[ به اتفاق بخارى ومسلم]

وصف غسل

واجب در غسل روان کردن آب بر بدن به هر وصفى که باشد، بغرض غسل کردن. ولى مستحب است که از وصف غسل نبى اکرم ﷺ پيروى کند، چنانچه ام المؤمنين عائشه رضی الله عنها بيان کرده فرمود :" آبى براى پاکى از جنابت به رسول الله ﷺ گذاشتند، با دست راستش به دست چپش دو بار ويا سه بار آب ريخت، پس از آن آلت تناسلى اش را شست وبعد از آن با دستش دوبار ويا سه به زمين ويا به ديوار زد، پس از آن مضمضه واستنشاق کرد، وصورت ودستانش را تا آرنج شست، بعد از آن بر سر خود آب ريخت، وسپس بدنش را شست، پس از آن اندکى به گوشه رفت وپاهايش را شست، پارچه اى برايش آوردم آنرا نگرفت، با دستش آب را مى افشاند ".[به روايت بخارى]

چگونگى غسل ازينقرار است:

1 - هردو کف دست را دو بار ويا سه بار ميشويد.

2 - آلت تناسلى خود را ميشويد.

3 - دستش را دو بار ويا سه بار به زمين و يا ديوار ميزند.

4 - مانند وضوى نماز وضوء ميكند، بدون اينکه مسح سر کند ويا پاهايش را بشويد.

5 - آب بر سرش می ريزد.

6 - سائر اعضاى بدنش را ميشويد.

7 - به گوشه ای ميرود وپاهايش را ميشويد.

آنچه بر جنب حرام است

1ـ نماز:

به دليل فرمودهء الله متعال: " اى کسانيکه ايمان آورديد به نماز نزديک نشويد در حاليکه شما مست باشيد تا زمانيکه آنچه را می گوئيد بدانيد وهمچنين اگر جنب بوديد تا زمانيکه غسل کنيد، مگر اينکه عابر سبيل باشيد ".(النساء:43)

2ـ طواف بيت الحرام:

به دليل فرمودۀ آنحضرت ﷺ :" طواف بيت الله به منزله نماز است ".[ به روايت نسائى]

3ـ لمس مصحف:

به دليل فرمودۀ خداوند متعال :" بجز از پاک شدگان آنرا لمس نميکند " (الواقعة:79)

وفرمودۀ آنحضرت ﷺ : " مصحف را جز پاک ، کسى ديگرى لمس نميکند "[ امام مالک در موطأ روايت کرده است]

4ـ قرائت قرآن:

از على روايت است که فرمود :" رسول الله ﷺ از بيت الخلاء بيرون ميشد برای ما قرآن مي خواند، وبا ما گوشت ميخورد، هيچ چيزى مانع خواندن قرآن نميشد اگر جنابت نبود "[ به روايت ترمذى]

5ـ توقف در مسجد مگر اينکه رهگذر باشد.

به دليل فرموده الله متعال :" اى کسانيکه ايمان آورديد به نماز نزديک نشويد در حاليکه شما مست باشيد تا زمانيکه آنچه را می گوئيد بدانيد وهمچنين اگر جنب بوديد تا زمانيکه غسل کنيد، مگر اينکه عابر سبيل باشيد ".(النساء:43)

نماز
لمس مصحف
طواف بيت الله
قرائت قرآن
توقف در مسجد

غسلهاى مستحب

1ـ غسل براى جمعه:

به دليل فرمودۀ آنحضرت ﷺ:" کسى براى جمعه وضوء کرد، خوب است، وکسيکه غسل کند پس غسل بهتر است "[ به روايت ابوداود]

2ـ غسل براى احرام بستن عمره وحج:

از زيد بن ثابت روايت است که" نبى اکرم ﷺ را ديده است که براى احرام لباسش را از تن بيرون کرده غسل نمود."[ به روايت ترمذى]

3ـ غسل کردن پس از غسل دادن مرده:

به دليل فرمودۀ آنحضرتﷺ :" کسيکه مرده را غسل داد، بايد خودش نيز غسل کند "[ به روايت ابن ماجه]

4ـ غسل کردن بعد از آميزش (همبستری) زنا شوئى:

از ابى رافع روايت است " که نبى اکرمﷺ روزى با همسرانشان آميزش کردند، نزد هر يک از آنان غسل نمودند، راوى می فرمايد: " گفتم اى رسول الله، براى همه يک غسل نميکنيد؟ فرمودند: اين خوبتر وپاکتر وطراوتمندتر است " .[ به روايت ابوداود]

شايسته نيست:

1ـ تاخير غسل جنابت تا خروج وقت نماز.

2ـ ترک نماز فرض پس از پاک شدن زن ازحيض، اگر زنى پيش از پايان وقت نماز ظهر بمقدار وقت اداى يک رکعت پاک شد، بروى واجب است تا غسل کرده، نماز ظهر را بخواند، نبى اکرم فرمودند: " هر که رکعتى از نماز صبح را قبل از طلوع خورشيد اداء کرد، نماز بامداد را دريافته است، وهرکه رکعتى از نماز عصر را قبل از غروب خورشيد اداء کرد، نماز عصر را دريافته است ".[به اتفاق بخارى ومسلم]